Кино иши

Сентябрь 3, 2023 - 20:59
Март 24, 2025 - 18:25
 223
Кино иши

Кинематография департаменти Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты министрлигинин ведомстволук мекемеси болуп саналат.

Департаменттин негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр саналат:

– улуттук кинематография системасын башкарууну өркүндөтүү;

– улуттук кинематографияны өнүктүрүү үчүн шарттарды камсыз кылуу;

– кыргыз элинин руханий салттарын кайра жаратууда кино өнөрүнүн ролун жогорулатуу;

– Кыргызстан элинин маданий кенчи катары мамлекеттик улуттук фильмофондду кийинки муундар үчүн сактап калуу;

– кыргыз жана дүйнөлүк кино өнөрүнүн чыгармаларына калктын жеткиликтүүлүгү үчүн шарттарды түзүү.

Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты  министрлигине караштуу Кинематография департаментинин мекемелери.

Т. Океев атындыгы "Кыргызфильм" Улуттук киностудиясы

Кинематография департаментинин “Т.Океев атындагы “Кыргызфильм” улуттук киностудиясы” мамлекеттик мекемеси Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты министрлигине караштуу Кинематография департаментинин ведомстволук мекемеси.

“Кыргызфильм” киностудиясы 1941-жылы Өзбек мамлекеттик фотокинотресттин (“Өзбеккино”) корпунктунун базасында түзүлгөн жана адегенде кинохрониканын Фрунзе студиясы деп аталган (1956-жылдан баштап – көркөм жана хроникалык-документалдык фильмдердин Фрунзе студиясы). Азыркы аталышын 1961-жылы алган.

1960-1970-жылдары Кыргызфильмде Чыңгыз Айтматовдун көп чыгармалары экрандаштырылган. Лариса Шепитько (Аптап), Андрей Кончаловский (Биринчи мугалим) режиссёрдук чыгармачыл жолдорун Айтматовду экрандаштыруу менен башташкан. Андан кыргыз кереметинин түптөлүшүнө салым кошкон белгилүү режиссёрлор Болотбек Шамшиев (Караш караш, Ак кеме, Фудзиямадагы кадыр түн) жана Төлөмүш Океев (Кызыл алма, Ак илбирстин тукуму) эмгектенген. 1972-жылы Болот Шамшиев Ысык-Көлдүн кызгалдактары тасмасы истерн деп аталгандардын үлгүлөрүнүн бири болгон. Альгимантас Видугирис “Жалаң гана эркектер”, “Катастрофага жол жок” көркөм фильмдерин, башка даректүү тасмаларды тарткан. “Кыргыз керемети” феномени “Кыргызфильм” киностудиясынын гүлдөп турган мезгилин үч режиссёрдун (Т.Океевдин, Б.Шамшиевдин, А.Видугиристин) аты менен байланыштырышат.

Азыркы учурда Кыргызфильм” киностудиясы режиссёр Төлөмүш Океевдин урматына анын атын алып жүрөт.

Киностудиянын милдеттери жана функциялары:

– кино өнөрүнүн жогорку көркөмдүктөгү чыгармаларын жаратуу үчүн Киностудиянын материалдык-техникалык базасын, кесипкөй кинематографисттеринин потенциалын пайдалануу;

– улуттук кино өнөрүнүн эң мыкты салттарын чагылдырган жана өнүктүргөн жогорку көркөм деңгээлдеги кино чыгармаларын жаратуу;

– киновидеофильмдерди, анимациялык тасмаларды жана башка фильмопродукциясын жаратууну уюштурууну жана технологиясын өркүндөтүү;

– мамлекеттик буюртмалар аркылуу улуттук фильмдерди, жеке өзүнүн чарбалык ишмердигинен алынган каражаттардын эсебинен киновидеофильмдерди, министрликтердин жана администрациялык ведомстволордун, башка жеке жана юридикалык жактардын буюртмалары боюнча киновидеофильмдерди, чет мамлекеттердин киностудиялары менен биргелешкен киновидеофильмдерди чыгаруу;

– киновидео чыгармаларын жаратуучулардын чыгармачыл потенциалын ачып берүү үчүн шарт түзүү, таланттуу кинематографисттерди табуу жана колдоо.

“Кыргызсериал” ЧӨБ мамлекеттик мекемеси.

“Кыргызсериал” чыгармачылык-өндүрүштүк бирикмеси Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты  министрлигине караштуу Кинематография департаментинин ведомстволук мекемеси.

Кыргыз киноиндустриясын өнүктүрүү, улуттук сериалдарды жаратуу жана жайылтуу аркылуу маданиятты, тарыхты жана улуттук баалуулуктарды даңазалоо.

Функциялары:

– Кыргыз сериалдарын өндүрүү жана каржылоо;

– Кинематография тармагын колдоо жана өнүктүрүү;

– Жаш кинематографисттерди колдоо жана окутуу;

– Эл аралык фестивалдарга катышуу жана сериалдарды сыртка жайылтуу;

– Улуттук маданиятты жана тарыхты чагылдырган долбоорлорду ишке ашыруу. 

Ч. Айтматов атындагы Республикалык Кино үйүнүн дирекциясы

Ч. Айтматов атындагы Республикалык Кино үйүнүн дирекциясы Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты министрлигине караштуу Кинематография департаментинин ведомстволук мекемеси.

Кино үйүнүн негизги милдеттери:

– улуттук тасмалардын бетачарларын өткөрүү;

– чыгармачылык, кайрымдуулук иш-чараларын өткөрүү; 

– ата-мекендик жана чет элдик өндүрүшчүлөрдүн, анын ичинде балдар аудиториялары үчүн тасмаларды жана кино ардагерлери үчүн, социалдык багыттагы жаңы тасмаларды көрсөтүүнү уюштуруу; 

– семинарларды, пресс-конференцияларды өткөрүү; 

– кыргыз кинолорун кеңири таанытуу максатында ар кандай деңгээлдеги кинофестивалдарды, кеңешмелерди, жолугушууларды, көргөзмөлөрдү уюштуруу;

– кинематография жана аны пропагандалоо жаатында лекцияларды өткөрүү.

Кыргызтасмасы мамлекеттик киноборбору 

“Кыргызтасмасы” мамлекеттик мекемеси Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты  министрлигине караштуу Кинематография департаментинин ведомстволук мекемеси.

Негизги милдеттери жана функциялары:

– Кыргыз Республикасынын элдеринин маданий мурасы катары мамлекеттик кинофондду кийинки муундар үчүн сактоо;

– Кинонун жардамы менен Кыргыз Республикасынын калкынын маданий жана билим деңгээлин жогорулатууга көмөктөшүү;

– Кыргыз жана чет элдик кино искусствосунун чыгармаларына калктын кеңири катмарынын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу.

Киноборбор төмөнкү функцияларды аткарат:

– Улуттук жана чет элдик тасмалар менен фондду толуктоо;

– Тасма көчүрмөлөрүнүн сакталуусун камсыз кылууга багытталган уюштуруучулук-техникалык иш-чараларды өткөрүү;

– Кыргыз Республикасынын аймагында аудиовизуалдык чыгармаларды ачык көрсөтүүчү кино жана видео проекциялык жабдууларды эсепке алуу;

– Кыргыз Республикасында тартылган же чет өлкөлөрдөн сатып алынган тасмаларга көрсөтүү үчүн прокат күбөлүгүн берүү;

– Улуттук фильмдерге мамлекеттик каттоо күбөлүгүн берүү;

– Улуттук кинематографияны, улуттук, биргелешкен жана чет элдик өндүрүштөгү тасмаларды жайылтуу, өнүктүрүү, жарнамалоо жана дистрибуциялоо – Кыргыз Республикасында да, дүйнөнүн башка өлкөлөрүндө да;

– Улуттук жана биргелешкен өндүрүштөгү тасмаларды дүйнөлүк кино базарларда, эл аралык "А" классындагы фестивалдарда (жана башка ири иш-чараларда) көрсөтүү жана колдоо аркылуу эл аралык деңгээлде жайылтуу, ошондой эле улуттук деңгээлде да алардын дистрибуциясын камсыз кылуу;

Мамлекеттик кино каттоосун жүргүзүү. 

Мамлекеттик кинодирекциялар:

Мамлекеттик кинодирекциялар Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты  министрлигине караштуу Кинематография департаментинин ведомстволук мекемелери.

Кинодирекциялар өз ишмердигин Кыргыз Республикасынын Конституциясына, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, аларга ылайык кабыл алынган Кыргыз Республикасы башка ченемдик укуктук актыларына ылайык жүргүзөт.

Негизги милдеттерине ылайык кинодирекциялар төмөнкүдөй функцияларды аткарат:

– кинодирекциянын чыгармачылык-техникалык базасын өркүндөтүү,

– киноөнөрүнүн чыгармаларын калктын кеңири катмарына жеткирүү боюнча милдеттерди аткарат;

– калкты киновидео жагынан тейлөөнү жакшыртуу боюнча иш-чараларды иштеп чыгат жана жүзөгө ашырат;

– ата мекендик жана чет өлкөлүк кинофирмалар жана компаниялар менен кино жүгүртүү жагында кызматташтык кылат; 

– маданий программаларды, кинофестивалдарды, кино жумалыктарын, фильмдердин бетачарларын, чыгармачыл жолугушууларды жана башка иш-чараларды уюштурат;

– кинофильмдердин стационардык жана көчмө көрсөтүүлөрүн уюштурат.

 Мамлекеттик кинодирекциялардын тизмеси

 

 Кино дирекциянын аталышы

 

Кинотеатр

Баткен областы

1

Баткен областык мамлекеттик кино дирекциясы

Октябрь

2

Лейлек райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Жаштык

Жалал-Абад областы

3

Жалал-Абад областык мамлекеттик кино дирекциясы

Мир

 

 

Жаштык

 

 

Алтын казык

 

 

Ала-бука

Ысык-Көл областы

4

Ысык-Көл областык мамлекеттик кино дирекциясы

“Ысык-Көл”

 

 

Чолпон

 

 

Весна

 

 

Салтанат

Нарын областы

5

Нарын областык мамлекеттик кино дирекциясы

Тянь-Шань

6

Ак-Талаа райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Нур

7

Ат-Башы райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Чатыр көл

8

Жумгал  райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Соңөл»

9

Кочкор  райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Чатыр көл

Ош областы

10

Ош  областык мамлекеттик кино дирекциясы

Кыргызстан

 

 

Семетей

 

 

Белек

 

 

Улуу-Тоо

11

Алай райондук мамлекеттик кино дирекциясы

 

12

Кара-Кулжа райондук мамлекеттик кино дирекциясы

 

13

Кара-Суу райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Ала-Тоо

14

Өзгөн райондук мамлекеттик кино дирекциясы

 

Талас областы

15

Талас областык мамлекеттик кино дирекциясы

Кырк чоро

16

Айтматов райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Семетей

Чүй областы

17

Чүй областык мамлекеттик кино дирекциясы 

Ала-Тоо

 

 

Жаштык

 

 

Кыял

 

 

Юбилейный

18

Кемин райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Спутник

19

Чүй райондук мамлекеттик кино дирекциясы

Ала-Тоо

 

 

Космос